• Samsun
  • Son Güncelleme 00:24
Rip akıntısı su bilek hizasındayken bile sizi çekebilir Görseli
GÜNDEM

Bu gönderiyi paylaşabilirsiniz!

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Faruk Aylar, Karadeniz’de boğulma olaylarına neden olan Rip akıntısının (çeken akıntı) kıyıda su bilek boyunda olsa bile kişiyi açığa doğru çekebileceğini belirterek Rip akıntısının neden oluştuğunu ve akıntıya kapılan kişinin neler yapması gerektiğini anlattı.

Karadeniz’de sıklıkla görülen ve halk arasında çeken akıntı olarak bilinen ‘Rip akıntısı’ her yıl onlarca kişinin boğulma tehlikesi geçirmesine neden olursak birçok can kaybına da sebep oluyor. Saniyedeki hızı 1-5 metre saatteki hızı ise 70 kilometreye kadar ulaşan Rip akıntısının neden ve nerelerde oluştuğunu, Rip akıntısına kapılan kişinin ne yapması gerektiğini Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Faruk Aylar anlattı.   



'3 çeşit Rip akıntısı var'

Rip akıntısının 3 çeşit olduğunu belirten Doç.Dr. Aylar, “Derinliği birden bire artan kıyılarda çok görülen bir akıntı türü bu. Aniden gelişiyor. Dolayısıyla farklı formları var. Rip akıntısının 3 çeşidi var. Devamlı olanları var, deniz altının yüzey şekline bağlı olarak.

Rüzgarlı havalarda dalga boyu arttığı zaman oluşan rip akıntıları var. Biz bunları aniden oluşanlar diyoruz. Bir de kıyı boyunca gezen Rip akıntıları var. Karadeniz kıyılarında Rip akıntısı genellikle aniden gelişen şekilde oluyor. Devamlı yada gezici akıntıdan ziyade aniden gelişen Rip akıntılarını sıklıkla görüyoruz.

Çünkü Karadeniz’in iklimi belli. Çok sık hava birden bire değişkenlik gösteriyor ve özellikle fırtınalı rüzgarlı havalarda dalga boyu büyüyor. Dalga boyu büyüyünce de Rip akıntılarının gücü artıyor” diyerek sözlerine şöyle devam etti:


'30-40 kişi aynı anda denize girmesi Rip akıntısı sebep olabilir'

“Dalga açık denizden kıyıya doğru su kütlesinin hareket etmesi, su kütlesi gelip kıyıya çarpıyor. Bu su kütlesinin tekrar geri gitmesi lazım. Ama böyle hilale benzeyen koylarda gelen dalga bu koylara doğru kanalize oluyor ve oradan tekrar geriye gidiyor.

Karadeniz kıyıları buna çok uygun. Rip akıntısının oluşumundaki temel unsun dalgadır. Dalga kıyıya vuracak o su kütlesi tekrar kanalize olup geri gidecek. Bu doğal bir süreç aslında. Biz o ritmi bozduğumuzda yara ritmin doğal olarak bozulduğu yerlerde denize girdiğimiz de bu tehlike ile karşı karşıya kalıyoruz.

Dalga boyu ne kadar büyürse risk o kadar artar. Fırtınalı havalarda rüzgarlı havalarda o an belki akıntı yoktur ama aniden olabilir. Yada 30-40 kişi aniden denize girdiniz Rip akıntısına sebep olabilirsiniz çünkü oradaki dalganın düzenini bozuyorsunuz. Dalga sağlıklı olarak kıyıya ulaşamazsa Rip akıntısı oluşur.”
 


OMÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Faruk Aylar

'Akıntı açığa doğru sürüklüyor'

Karadeniz kıyılarında derinliğin birden bire arttığını dalga boyu fazla olan, hilal şeklideki kıyılarda yada yapay müdahale edilen kıyılarda dalganın geliş şeklinin değiştiğini dile getiren Doç.Dr. Aylar, “Dolayısıyla buralarda Rip akıntısı dediğimiz karadan denize doğru ters yönlü akıntı daha güçlü oluyor.

Bu akıntının hızı saatte 70 kilometre yani saniyede 1-5 metre. Dolayısıyla bu akıntıda çok iyi bir yüzücü bile yüzemez. Gerçekten insanı yoran bir akıntı. Dolayısıyla dalgalar geldikten sonra su kütlesi tekrar denize doğru hareket etmeye başlıyor eğer biz Rip akıntısının olduğu yerdeysek su bizi açığa doğru götürmeye başlıyor.

Dalga çektiğinde inşalar paniklemeye başlıyor tabi can telaşı  çırpınıyoruz kıyıya doğru yüzmeye çalışıyoruz. O bizi yoruyor suyun üstünde kalamadığımız için boğulma vakaları gerçekleşiyor” dedi.



'Çocuklarınızı asla denize tek başına bırakmayın'

Rip akıntısının kumun olduğu her yerde olabileceğini dile getiren Doç.Dr. Aylar, “Ters akıntı ile birlikte deniz tabanından kum gidiyor. Su kendi ile birlikte alttaki kumu götürebilir. Su ayağınızın bilek hizasındayken bu akıntı sizi götürebilir.

Çok tehlikeli. Özellikle aileler çocuklarını asla denize tek başına sokmamalı. Bunun kadar riskli bir durum yok. Su şakaya gelmez. Tek başına denize asla girmemeliyiz. Çok riskli. Yaz dönemi insan serinlemek yüzmek istiyor ama bunu usulünce yapmamız lazım. Can kurtaran olan plajları tercih etmemiz lazım” şeklinde konuştu.



'Su bulanık olur, derinlik fazla olur'

Denizde Rip akıntısının olduğunun nasıl anlaşılacağını anlatan Doç.Dr. Aylar, “Denize girmeden önce dalgalar kırılma dediğimiz olay oluyor. Yani su kütlesi gelirken suyun dalganın alt denizin tabanına çarpıyor ve dalga devriliyor biz buna dalga kırılması diyoruz.

Beyaz köpükler görüyoruz. Baktığınızda bu beyaz köpüklerin arasında bir kesinti olur. Buradan dalganın tekrar gittiğini Rip akıntısının buradan gerçekleştiğini çok rahat görebiliriz. Bunun dışında durgun da olsa hafif de olsa denizde hep bir dalga vardır. Baktığınızda RİP akıntısının olduğu yer daha koyudur.

Aynı yüzey ama Rip akıntısının olduğu yer daha koyudur. Çünkü suyun derinliği orada daha fazladır, su giderken tabanı da kazıyıp gittiği için derinlik artıyor. Normalde çalı, çırpı, yosun denizden karaya doğru gelir, bakacağız ki kıyıdan denize doğru giden çalı çırpı yosun var mı. Bu bize akıntının orada olduğunu gösteriyor. Yine akıntının olduğu yerde deniz suyu bulanıktır” şeklinde konuştu.



'Kıyaya paralel olarak yüzün'

Rip akıntının genişliğinin 10-30 metre olduğunu ve akıntıya kapılan kişiyi kıyıdan açığa doğru maksimum 100-150 metre götürdüğünü dile getiren Doç.Dr. Aylar, “Bilinenin aksine rip akıntısı dibe çekmez açığa doğru götürür. İnsanlar panikleyip akıntıya doğru yüzdükleri için yorulup bir zaman sonra su yüzeyinde duramıyorlar.

Burada yapılması gereken olabildiğince sakin kalmak. Yüzmeyi iyi bilmediği için insanlar akıntıya kapıldığında panikliyorlar. Akıntıya doğru yüzmeye çalışmak çok yanlış.  Yüzemezsiniz. olimpiyat şampiyonu da olsanız böyle bir şansınız yok.

Kendinizi akıntıya bırakıp suyun üzerinde kalmaya çalışacaksınız. Zaten bir müddet gittikten sonra akıntının gücü azalıyor. Rip akıntısına kapılan kişi kıyıya paralel olarak yüzmesi gerekir akıntıdan çıktıktan sonrada da kıyıya çapraz şekilde yüzüp kıyıya ulaşmaya çalışmalıdır” dedi.

Yorum Yap